ภูมิปัญญาท้องถิ่นตำบลนครชุม

ภูมิปัญญาท้องถิ่น

การจัดการความรู้ (ภูมิปัญญาท้องถิ่น)

การแสดพื้นบ้านและการสืบทอดวัฒนธรรม “ ลิเกป่า “

ประวัติส่วนตัวของภูมิปัญญา  ชื่อ  นางสุวรรณ    นามสกุล  สังข์สุวรรณ

ปัจจุบันอายุ   อายุ  67  ปี   อาชีพ  ค้าขาย  ข้าราชการบำนาญ  ระดับการศึกษา  ระดับปริญญาตรี 

 ที่อยู่      บ้านเลขที่ 25 หมู่  4  ตำบลนครชุม อำเภอเมือง  จังหวัดกำแพงเพชร โทรศัพท์  0-5579-9162

ลักษณะภูมิปัญญา    ส่งเสริมการแสดงพื้นบ้านและสืบทอดวัฒนธรรมของไทย

                                     ความรู้ ความสามารถ เป็นผู้นำ ชักจูง  ผู้แนะนำ ของชุมชน

การอุทิศตนเพื่อเป็นประโยชน์แก่ชุมชน

       -  นางสุวรรณ  สังข์สุวรรณ  หลังเกษียณราชการได้ชวนคนในชุมชนมาเล่นการละเล่นพื้นบ้านซึ่งก็มี  แม่แฉล้ม  ซึ่งชอบร้องเพลงพื้นบ้านอยู่แล้วมารวมกลุ่มกันชักชวนให้คนในชุมชนมีความสามัคคีต่อกัน ได้พบประสังสรรค์กันภายในหมู่บ้าน  และนางสุวรรณยังเป็นบุคคลที่ชาวบ้านนับถืออยู่แล้ว  จึงเป็นการง่ายขึ้น  ในการรวมกลุ่มคนมาทำกิจกรรมเพื่อหมู่บ้านในการพูดชักชวนให้ชาวบ้านมาร่วมกิจกรรมนั้นก็ชี้แจงให้เป็นถึงเหตุผลในเศรษฐกิจบ้านเมืองในปัจจุบันมีการแปรปรวนเรื่อยไปให้คนในชุมชนมีความรักใคร่กลมเกลียวกัน และอยากเผยแพร่วัฒนธรรมให้อนุชนรุ่นหลังได้รับรู้ถึงวิถีชีวิตของคนไทยในสมัยก่อนว่ามีความเป็นอยู่อย่างเรียบง่าย  ไม่ฟุ้งเฟ้อไม่ฉาบฉวย  และรักใคร่กลมเกลียวกันมากกว่าคนในปัจจุบัน

เพลงพื้นบ้าน                                                                                                    

ระบำคล้องช้าง

ที่มา              เป็นการละเล่นพื้นบ้านเก่าแก่ของตำบลนครชุม จังหวัดกำแพงเพชร การละเล่นนี้ได้ดัดแปลงการคล้องช้างลากไม้มาแสดงรำคล้องช้างในเทศการสงกรานต์ การทำบุญกลางบ้าน เพื่อหนุ่มสาวได้มีโอกาสพบปะกัน ผู้สืบค้น แม่เฟี้ยม กิตติขจร  แม่ลำภู  ทองธรรมชาติ  การแสดงโดยแม่บ้านตำบลนครชุม  อำเภอเมือง  จังหวัดกำแพงเพชร

วิธีเล่น            ดนตรีและนักร้องจะเริ่มบรรเลง ฝ่ายชายจะจับชายผ้าทั้งสอง ชายรำป้อออกมาคล้องหญิงที่ตนสนใจ แล้วรำต้อนไปมาอยู่กลางวง ฝ่ายหญิงนำฝ่ายชายมาส่งแล้วไปคล้องชายคนอื่น ๆ สลับกัน

การแต่งกาย     หญิง  นุ่งโจงกระเบน เสื้อแขนกระบอก ผ้าแถบคล้องคอ (ใช้คล้องฝ่ายชาย)

                   ชาย   นุ่งโจงกระเบน เสื้อดอกคอกลม ผ้าขาวม้าผูกเอว

เครื่องดนตรี      เครื่องดนตรีพื้นบ้าน เช่น กลอง โหม่ง ฉิ่ง กรับ ฉาบ

รำแม่ศรี

ที่มา              แม่ศรีเป็นการละเล่นพื้นบ้านตามความเชื่อของชาวบ้านในเรื่องการเข้าทรง จากวรรณกรรมเรื่อง    ทุ่งมหาราชของครูมาลัย  ชูพินิจ ได้กล่าวถึงการรำแม่ศรีเพื่อคัดเลือกสาวงามประจำหมู่บ้าน นิยมเล่นกันในงานสงกรานต์ ผู้สืบค้นคือ นางเฟี้ยม  กิตติขจร  แสดงโดยแม่บ้านตำบลนครชุม  อำเภอเมือง  จังหวัดกำแพงเพชร

วิธีเล่น            แม่ศรีจะเลือกมาจากหญิงสาวที่มีหน้าตาสวยงาม รำสวยที่สุดในหมู่บ้าน ผู้รำแม่ศรีจะถือกรวยดอกไม้ ธูปเทียน นั่งอยู่กลางวง ผู้เล่นคนอื่นจะร้องเพลงเชิญแม่ศรีร้องซ้ำไปมาจนแม่ศรีเข้าร่างทรง จะวางดอกไม้และเริ่มลุกรำ

การแต่งกาย     หญิง  นุ่งโจงกระเบนห่มสไบ

รำโทน

ที่มา              รำโทนมีมาก่อนสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 เป็นการพบปะกันระหว่างหนุ่มสาวในงานเทศกาลต่าง ๆ เพื่อความสนุกสนานรื่นเริง ผู้สืบค้น แม่ลำภู ทองธรรมชาติ และแสดงโดยแม่บ้านตำบลนครชุม อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร

วิธีเล่น            ดนตรีและนักร้องเริ่มบรรเลง หนุ่มสาวจะออกรำเป็นคู่ ๆ รำไป รอบลงจะมีลีลาและท่าทางประกอบในแต่ละเพลง

เครื่องดนตรี      กลอง ฉิ่ง ฉาบ กรับ

การแต่งกาย     หญิง  นุ่งซิ่น เสื้อสวยงาม

                   ชาย   นุ่งกางเกง เสื้อคอกลมลายดอก ผ้าขาวม้าคาดเอว

เพลงเกี่ยวข้าว

ที่มา              เป็นเพลงพื้นบ้านกำแพงเพชร ท่ารำและเนื้อร้อง ตามแบบประเพณีนิยม สำเนียงภาษาที่ร้องเป็นภาษาถิ่นกำแพงเพชร นิยมเล่นกันหลังเกี่ยวข้าว เป็นการเกี้ยวพาราสีกัน  ผู้สืบค้น  แม่ลำภู  ทองธรรมชาติ และแสดงโดยแม่บ้านตำบลนครชุม  อำเภอเมือง  จังหวัดกำแพงเพชร

วิธีเล่น            ผู้ร้องล้อมวงครึ่งวงกลม หนุ่มสาวคู่แรกเดินออกมากลางวง ร้องโต้ตอบกันเป็นบทกลอน โดยมีท่ารำประกอบบทร้อง เพื่อนหญิงชายที่ล้อมวงจะร้องรับเป็นลูกคู่ สลับคู่กันจนครบทุกคู่

การแต่งกาย   หญิง       นุ่งผ้าซิ่น เสื้อสีสวยงาม    ชาย     นุ่งโจงกระเบน เสื้อคอกลมลายดอก