บริบทตำบลในเมือง

บริบทเทศบาลเมืองกำแพงเพชร

ข้อมูลทั่วไปของตำบลในเมือง

    

1.      ข้อมูลพื้นฐานตำบลในเมือง

ความเป็นมาของเทศบาลเมืองกำแพงเพชร

           เทศบาลเมืองกำแพงเพชร จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเทศบาล พุทธศักราช 2479

เปิดดำเนินการเมื่อวันที่ 19 มีนาคม 2479 มีหลวงมนตรีราช เป็นนายกเทศมนตรีคนแรก และมีนายยรรยง อินทรเกษม  เป็นปลัดเทศบาลเป็นคนแรก เริ่มแรกจัดตั้งเป็นเทศบาลฯ มีพื้นที่ดำเนินการ 4.5 ตารางกิโลเมตร ต่อมาในปีพุทธศักราช 2509 ได้มีพระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลฯ โดยมีพื้นที่เพิ่มขึ้นเป็น 14.9 ตารางกิโลเมตร สภาพทั่วไปของเทศบาลเมืองกำแพงเพชร

ที่ตั้งและอาณาเขต

          สำนักงานเทศบาลเมืองกำแพงเพชร อยู่เลขที่ 111 ถนนเลี่ยงเมือง ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร ซึ่งเป็นเขตจังหวัดในภาคเหนือตอนล่าง อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานครไปตามถนนสายเอเชีย หมายเลข 1 ระยะทาง 358 กิโลเมตร ปัจจุบันมีพื้นที่ 14.9 ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขตติดต่อดังนี้

              ทิศเหนือ          ติดต่อดำบลหนองปลิง

              ทิศใต้              ติดต่อตำบลเทพนคร

              ทิศตะวันออก     ติดต่อตำบลสระแก้วและตำบลเทพนคร

              ทิศตะวันตก       ติดต่อตำบลนครชุม       

การคมนาคม

             การคมนาคมภายในเขตเทศบาลกับเขตติดต่อใกล้เคียง อำเภอใกล้เคียงและจังหวัดใกล้เคียงอื่น ๆ

นั้น สามารถติดต่อได้  2  ทาง คือ

ทางบก 

             สามารถติดต่อโดยทางรถยนต์ ทั้งรถยนต์ส่วนบุคคลหรือรถโดยสาร  โดยสภาพถนนในเขตเทศบาลส่วนใหญ่เป็นถนนลาดยาง ใช้รถยนต์โดยสารติดต่อทางกับตำบลและอำเภอใกล้เคียง โดยส่วนใหญ่จะนิยมใช้รถยนต์ส่วนบุคคลสำหรับใช้ในการเดินทางไป-มาติดต่อกันได้ตลอดปี

             สำหรับสภาพการจราจรในเขตเทศบาล ปัจจุบันอยู่ในสภาพคล่องตัวพอสมควร ลักษณะการจราจรส่วนใหญ่จะอยู่ในแนวเหนือ-ใต้ ของเทศบาล ซึ่งจะอยู่ในบริเวณถนนเทศา, ถนนราชดำเนิน, ถนนเจริญสุขและถนนวิจิตร โดยเป็นถนนสายหลักในเขตเทศบาล และในเขตเทศบาลมีจำนวนถนนและซอย ซึ่งอยู่ในความดูแลรวม 226 สาย   สำหรับ เส้นทางคมนาคมทางรถยนต์ที่ติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงและกรุงเทพมหานคร อาศัยเส้นทางสายสำคัญ คือ

            ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 แยกจากทางหลวงแผ่นดินหลวงหมายเลข 1 (พหลโยธิน) เข้าสู่เขตเทศบาล  และไปยังอำเภอพรานกระต่ายและจังหวัดสุโขทัย                                                                                           

            ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 115 (ตอนเลี่ยงเมือง) แยกจากทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ทางตะวันออกผ่านบริเวณด้านใต้ของมหาวิทยาลัยราชภัฎกำแพงเพชรและข้ามแม่น้ำปิงไป     

            ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1084  ไปอำเภอขาณุลักษบุรี ไปทางทิศใต้ของเทศบาล

            ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข  1079 เลียบแม่น้ำปิงไปทางทิศเหนือ ไปทางตำบลหนองปลิง และสามารถติดต่อไปยังจังหวัดตากและจังหวัดสุโขทัย

ทางน้ำ

          สามารถเดินทางติดต่อกับพื้นที่ตำบลและอำเภอใกล้เคียงกับทางเทศบาลได้ โดยเฉพาะเขตชุมชนที่อยู่ริมแม่น้ำปิงที่ห่างออกไป และใช้เรือติดเครื่องยนต์ขนาดเล็ก ส่วนใหญ่ ประชาชนจะไม่นิยมเดินทางเรือเพื่อติดต่อกับชุมชนที่อยู่ๆกลออกไปจากเขตเทศบาล และในเขตเทศบาลมีสะพาน 3 สะพาน(สะพานหลัก) คือ

        1. สะพานข้ามแม่น้ำปิง

        2. สะพานข้ามคลองท่อทองแดง

        3. สะพานข้ามคูเมือง

การประปา

          ปัจจุบันการประปากำแพงเพชร  เป็นผู้ให้บริการน้ำประปาแก่ประชาชนในเขตเทศบาลเกือบทั้งหมด

มีกำลังการผลิต 20,000  ลูกบาศก์เมตร/วัน โดยใช้แหล่งผลิตน้ำดิบที่นำมาใช้ในการผลิตคือ แม่น้ำปิงมีจำนวนผู้ใช้น้ำ ( ณ วันที่  31  มกราคม 2551 ) จำนวน  13,116 ราย อัตราการใช้น้ำ  8,287  ลูกบาศก์เมตร/วัน และยังมีประชาชนบางส่วนของพื้นที่เขตเทศบาลใช้น้ำจากบ่อบาดาลและแหล่งน้ำตามธรรมชาติ

การไฟฟ้า

           การไฟฟ้าภูมิภาคจังหวัดกำแพงเพชร เป็นผู้ให้บริการด้านการไฟฟ้าแสงสว่างทั้งหมดในเขตเทศบาล

โดยได้รับกระแสไฟฟ้าจากเขื่อนภูมิพล จังหวัดตาก มีผู้ใช้บริการไฟฟ้าอยู่จำนวน 18,548 ราย ใช้กระแสไฟฟ้าสูง 12.8 เมกกะวัตต์ ( ณ วันที่  31  มกราคม 2551 )

           สำหรับเทศบาลเป็นผู้ให้บริการไฟฟ้าแสงสว่างสาธารณะ ในเขตเทศบาลทั้งหมดโดยเฉพาะบริเวณถนนจุดตัดของถนนและสวนสาธารณะครอบคลุมถนน ซอยต่าง ๆ จำนวน  214  สาย

การสื่อสาร

                   - การใช้โทรศัพท์  ในเขตเทศบาลมีที่ทำการชุมสายโทรศัพท์ ตั้งอยู่เลขที่ 211 หมู่ 2 ถนนกำแพงเพชร-สุโขทัย ตำบลหนองปลิง  อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร รับผิดชอบการใช้บริการโทรศัพท์ในเขตเทศบาลเมืองกำแพงเพชร

       - การไปรษณีย์โทรเลข   มีสำนักงานการไปรษณีย์โทรเลข 1 แห่ง ตั้งอยู่ที่ถนนทศา ให้บริการด้านการรับ-ส่งจดหมาย พัสดุภัณฑ์ โทรเลข ภายในเขตเทศบาลทั้งหมด

       - สื่อมวลชน  มีสื่อมวลชน จำนวน 7 แห่ง คือ หนังสือพิมพ์สี่ทิศ, ข่าวปวงชน, ประชาไทย, สตาร์นิว, ไทยสยาม, พิทักษ์สยาม, เมืองทอง             

       - วิทยุสื่อสาร

                  มีหน่วยงานที่มีข่าววิทยุสื่อสารในเขตพื้นที่  4 หน่วยงาน คือ

                       - หน่วยงานของกรมการปกครอง(ที่ว่าการอำเภอเมืองกำแพงเพชร)        

                       - สถานีตำรวจภูธรจังหวัดกำแพงเพชร

                       - อาสาป้องกันภัยฝ่ายพลเรือน

                       - โรงพยาบาลกำแพงเพชร                                                                                                                         

การใช้ที่ดิน

         เทศบาลเมืองกำแพงเพชร ตั้งอยู่ริมฝั่งตะวันออกของแม่น้ำปิง เป็นศูนย์กลางของการบริการ

พาณิชยกรรม ตลอดจนอาคารที่พักอาศัย ลักษณะของชุมชนจับกลุ่มต่อเนื่อง ไปตามแนวแม่น้ำปิงทางทิศเหนือ

และทิศใต้และตามแนวทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 101 ลักษณะการใช้ที่ดินส่วนใหญ่เป็นที่พักอาศัย และเป็นโบราณสถานมากมายโดยเฉพาะทางทิศเหนือของตัวเมือง โดยได้รับการอนุรักษ์จากกรมศิลปากรในการบูรณะ

ซ่อมแซมและตกแต่ง เพื่อเป็นสถานที่อันตรายแก่การศึกษา และกิจกรรมการท่องเที่ยว

        

การใช้ประโยชน์ที่ดินโดยทั่วไป

         ลักษณะชุมชนเมืองกำแพงเพชร เกาะกลุ่มกันหนาแน่น ตามแนวถนนเทศา ถนนราชดำเนินต่อเนื่องไปตามแนวแม่น้ำปิงทั้งทางทิศเหนือและทิศใต้ และทางทิศตะวันออกตามแนวถนนเจริญสุขและถนนวิจิตร ซึ่งเป็นศูนย์กลางของธุรกิจการค้า โดยสถานที่ราชการ โรงแรม และสถานศึกษากระจายอยู่โดยรอบย่านการค้าและที่พักอาศัย ภายในบริเวณคูเมืองที่อยู่ทางตอนเหนือเป็นที่รวมของแหล่งโบราณสถาน สถานที่ราชการและสถานที่การศึกษา ปัจจุบันศูนย์ราชการของจังหวัดกำแพงเพชรได้ย้ายไปอยู่นอกเขตเทศบาล

         สำหรับการใช้ที่ดินเพื่อการอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ เป็นอุตสาหกรรมขนาดเล็ก กระจายอยู่รอบนอกบริเวณที่จัดเป็นนิคม ที่พักผ่อนเป็นสวนสาธารณะอยู่ริมแม่น้ำปิง

         สรุปการใช้ที่ดินเมืองกำแพงเพชรในเขตเทศบาล แบ่งได้ดังนี้

                       1. การใช้ที่ดินเป็นที่พักอาศัย

                       2. เพื่อการพาณิชยกรรม

                       3. เพื่อสถาบันการศึกษาและสถานที่ราชการ

                       4. การอุตสาหกรรมและการเกษตร

                       5. เพื่อสาถาบันทางศาสนา

                       6. เป็นที่พักผ่อนสวนสาธารณะ

สภาพทางเศรษฐกิจ 

- ประชาชนในเขตเทศบาลเมืองกำแพงเพชร ส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพด้านการค้า ด้านอุตสาหกรรม

และรับราชการ

       - ในด้านการเกษตรในท้องถิ่น จะมีพื้นที่ทางการเกษตรจำนวนน้อย ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ คือ การปลูกข้าว กล้วยไข่ และถั่วเหลือง  

       -  การพาณิชยกรรมและการบริการ ในเขตเทศบาลมีสถานที่บริการน้ำมัน  9  แห่ง

          ตลาดสด    5  แห่ง        สถานธนานุบาล  1 แห่ง

          โรงฆ่าสัตว์  1  แห่ง        โรงแรม 5 แห่ง  จำนวนห้องพักรวม  225  ห้อง

          ธนาคาร     9  แห่ง        โรงภาพยนตร์  2 แห่ง

          รีสอร์ท      5  แห่ง  และสถานที่จำหน่ายอาหารตามพระราชบัญญัติสาธารณะสุข จำนวน 415 แห่ง             

       -  การอุตสาหกรรมในเขตเทศบาล มีจำนวนทั้งสิ้น  43  แห่ง

       -  การท่องเที่ยว สถานที่ท่องเที่ยวในเขตเทศบาล มีอุทยานประวัติศาสตร์ พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ

สวนสิริจิตอุทยาน ลานอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย โดยมีนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติมาเยี่ยมชม                                                                                                                     

ข้อมูลด้านสังคม

        -  ชุมชน (ปัจจุบัน)  มีจำนวน  27  ชุมชน  จำนวนประชากรในชุมชนรวม  30,131 คน

-  ศาสนา  มีผู้นับถือศาสนาพุทธร้อยละ 99.42 ของจำนวนประชากรทั้งหมดในเขตเทศบาล มีวัดจำนวน 5 วัด มีผู้นับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 0.05  ของจำนวนประชากรทั้งหมดในเขตเทศบาล ผู้นับถือศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.53 ของจำนวนประชากรทั้งหมดในเขตจังหวัด

-  ประชากร มีจำนวนประชากรตามสถิติทะเบียนราษฎร์  ณ วันที่  31 พฤษภาคม  2551 จำนวน   30,131 คน เป็นชาย  14,303 คน  เป็นหญิง  15,828  คน ความหนาแน่นของประชากร  2,022  คนต่อตารางกิโลเมตร

-  วัฒนธรรม  ประเพณีท้องถิ่นที่สำคัญ ได้แก่

            ประเพณีนบพระ-เล่นเพลง จะกระทำกันในวันเพ็ญมาฆบูชา โดยจัดขบวนแห่ไปไหว้พระที่วัด

พระบรมธาตุเจดียาราม  ซึ่งพระเจดีย์วัดนี้ ภายในบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ หลักฐานทางประวัติศาสตร์ระบุว่าพระมหากษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย จะจัดขบวนแห่มาสักการบูชาเป็นประจำทุกปี เมื่อเสร็จสิ้นการไหว้พระแล้วก็มี

การสมโภชน์ ด้วยการละเล่นพื้นเมืองและมหรสพต่าง ๆ จัดช่วงสามเดือนของทุกปี

            ประเพณีสงกรานต์  ถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ไทยมาแต่โบราณ นอกจากมีการรถน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ซึ่งเป็นที่เคารพนับถือ เพื่อแสดงความกตเวทิตาและขอพร เพื่อให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข จัดช่วงเดือนห้า ได้แก่ วันสรงน้ำพระ ปกติกระทำในวันที่ 14 เมษายน โดยประชาชนจะมารวมกันที่วัดใดวัดหนึ่งในชุมชน

แล้วนิมนต์พระเพื่อสรงน้ำ บางแห่งก็มีการสรงน้ำพระพุทธรูปด้วย

           วันห่มผ้าพระบรมธาตุเจดีย์ หลังจากสรงน้ำพระและถวายภัตตาหารเพลแล้ว ก็ตั้งขบวนแห่ผ้าไปห่มพระบรมธาตุเจดีย์

           วันสังเวยเจ้าพ่อหลักเมือง สรงน้ำพระอิศวรและก่อพระเจดีย์ทรายน้ำไหล โดยถือเอาวันที่ 15 เมษายนของทุกปี ได้นัดหมายกันไปรวมตัวกันที่ศาลหลักเมือง เพื่อทำพิธีสังเวยเจ้าพ่อหลักเมือง แล้วมีการถวายภัตตาหารเพลแก่พระสงฆ์ในเมืองเก่า โอกาสนี้จะมีการละเล่น ร้องรำ แล้วไปสรงน้ำพระอิศวร หลังจากนั้นก็ไปรวมตัวกันที่หาดแม่น้ำปิง ก่อพระเจดีย์น้ำไหลแล้วมีการสมโภชน์ต่าง ๆ เป็นที่สนุกสนาน

           ประเพณีสารทไทยกล้วยไข่เมืองกำแพงเพชร เนื่องจากกล้วยไข่เป็นสินค้าที่ทำชื่อเสียงให้กับจังหวัดมาก ทั้งยังเป็นพืชที่ทำรายได้อย่างสำคัญ จึงได้จัดให้มีงานนี้ขึ้น ซึ่งจะตรงกับวันสารทเดือน 10 จะมีการประกวดกล้วยไข่และการกวนกระยาสารทและอื่น ๆ จัดช่วงเดือนกันยายนของทุกปี                                                                         

           ประเพณีการประกวดชากังราวว่าวไทย  ของทุกปีซึ่งจัดขึ้นในกุมภาภาพันธ์ของทุกปี เพื่อเป็นการ

อนุรักษ์การละเล่นแบบไทย

           ประเพณีลอยกระทง ทอดผ้าป่าแถว ในวันลอยกระทงนั้น ก่อนจะลอยกระทงชาวบ้านจะถือโอกาส

ร่วมกัน โดยการทอดผ้าป่าแถว นำปัจจัยตามศรัทธาใส่ชะลอมหรือถังน้ำไปวางเรียงไว้ตามพุ่มไม้ที่ทางวัดปักไว้                                                                                                                                   เป็นแถวจึงเรียกว่าผ้าป่าแถว  ต่อจากนั้นก็เป็นหน้าที่ของพระภิกษุสงฆ์ชักผ้าป่าตามชื่อสลากของท่านเมื่อทำบุญทอดผ้าป่าเสร็จ  ก็จะเดินไปท่าน้ำเพื่อลอยกระทงต่อไป จัดช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปี

           งานมหกรรมอาหารพื้นบ้านเทศกาลกินก๋วยเตี๋ยวเที่ยวเมืองกำแพงเพชร จัดให้มีงานนี้ขึ้นในช่วง

ต้นเดือนธันวาคมของทุกปี เพื่อเป็นการอนุรักษ์ไว้ซึ่งอาหารพื้นเมืองของเมืองกำแพงเพชร                                                                                                                            

การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

     1. รถยนต์ดับเพลิง    จำนวน  6  คัน

     2. รถบรรทุกน้ำ        จำนวน  3 คัน

     3. เรือท้องแบนติดเครื่อง จำนวน  1  ลำ

     4. รถยนต์ตรวจการณ์    จำนวน   1  คัน

     5. พนักงานดับเพลิง  จำนวน  10 คน พนักงานจ้าง  จำนวน   16  คน

     6. อาสาสมัครป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย         จำนวน  129  คน

     7.การฝึกซ้อมแผนป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย    จำนวน   12  ครั้ง

กีฬานันทนาการ/พักผ่อน

     1. สนามกีฬาเอนกประสงค์   จำนวน    1  แห่ง   

     2. สนามฟุตบอล               จำนวน    2  แห่ง

     3. สนามบาสเกตบอล         จำนวน    1  แห่ง 

     4. สนามตะกร้อ                จำนวน    1  แห่ง

     5. สระว่ายน้ำ                  จำนวน    1  แห่ง      

     6. ห้องสมุดประชาชน         จำนวน   1  แห่ง

     7. สวนสาธารณะ              จำนวน    5  แห่ง    

     8. สนามเด็ก                    จำนวน    2  แห่ง      

     9. สวนน้ำ                      จำนวน    1  แห่ง 

    10. สนามเทนนิส               จำนวน   1  แห่ง

การศึกษา  สถานศึกษาที่อยู่ในเขตเทศบาล

     1. สังกัดกองการศึกษาเทศบาลเมืองกำแพงเพชร     จำนวน    4    โรงเรียน

     2. สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา                  จำนวน    3    โรงเรียน

     3. สังกัดกรมอาชีวศึกษา                                  จำนวน    1    วิทยาลัย

     4. สถานศึกษาเอกชน                                     จำนวน    8    โรงเรียน

     5. โรงเรียนองค์การบริหารส่วนจังหวัดกำแพงเพชร   จำนวน    1    โรงเรียน                                                                                                               

 การสาธารณสุข  (ข้อมูล  ณ  วันที่  31  ธันวาคม  2551)

1. โรงพยาบาลในเขตเทศบาล  (สังกัดกระทรวงสาธารณสุข)

  - เอกชน  จำนวน  2  แห่ง  เตียงคนไข้  130  เตียง

  - รัฐบาล  จำนวน  1  แห่ง  เตียงคนไข้  334  เตียง

      2.  ศูนย์บริการสาธารณสุข  จำนวน  2  แห่ง

      3.  คลินิกเอกชน  จำนวน  34  แห่ง

      4.  บุคลากรทางการแพทย์ที่ปฏิบัติหน้าที่ในสถานที่ในสถานพยาบาลทุกแห่งทุกสังกัดในเขตเทศบาล                                - แพทย์   จำนวน     35  คน       

               - อสม.    จำนวน     118  คน

               - พยาบาล   จำนวน    354  คน    

               - พยาบาลศูนย์บริการ 1 และ 2   จำนวน  4  คน

               - ทันตแพทย์    จำนวน  11  คน       

               - เภสัชกร      จำนวน     16  คน

               - เจ้าพนักงานสาธารณสุขชุมชน  จำนวน  12  คน                               

      5. ผู้เข้ารับการรักษาในสถานพยาบาลสังกัด

                 - เอกชน  6,461  คน       ผู้ป่วยใน  4,194  คน      ผู้ป่วยนอก   2,267  คน

                 - รัฐบาล  359,286  คน   ผู้ป่วยใน  36,351  คน     ผู้ป่วยนอก  322,935  คน

                 - ศูนย์บริการสาธารณสุข  1, 2 ผู้ป่วยนอก  12,699  คน

      6. สาเหตุการเจ็บป่วยที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล ภาพรวมจังหวัดเกิดจากอุบัติเหตุและเจ็บป่วย