บริบทตำบลหนองปลิง

บริบทตำบลหนองปลิง

ข้อมูลทั่วไปของตำบลหนองปลิง

    

1.      ข้อมูลพื้นฐานตำบลหนองปลิง

ความเป็นมาของเทศบาลเมืองหนองปลิง

ในอดีตบริเวณชุมชนหนองปลิงนี้มีหนองน้ำขนาดใหญ่อยู่แห่งหนึ่ง มีเนื้อที่ประมาณ 200 ไร่ มีประวัติเล่าว่าหนองน้ำแห่งนี้มีปลิงอยู่ชุกชุมมากขนาดที่วัว ควาย ลงไปกินหญ้าในหนองน้ำและติดหล่มขึ้นไม่ได้เนื่องจากมีปลิงเกาะและดูดกินเลือดจนตาย ชาวบ้านจึงเรียกหนองน้ำแห่งนี้ว่า หนองปลิง ในเวลาหน้าน้ำ มีปลิงขึ้นมาไต่เต็มถนน ในหนองปลิงมีดอกบัว พืชน้ำจำนวนมาก และที่สำคัญในหนองปลิงมีปลากัด ลูกหม้อและลูกทุ่ง ที่กัดได้ดี มีสายพันธ์ที่ดีมาก มีดินดี เหมาะสำหรับทำอิฐและเครื่องปั้นดินเผาอย่างยิ่ง ต่อมาคำว่าหนองปลิง จึงกลายเป็นชื่อของชุมชนได้รับการตั้งเป็นตำบลจากทางราชการเป็นตำบลหนองปลิง ปัจจุบันบริเวณของหนองน้ำเป็นที่ตั้งของสถานีประมงน้ำจืด จังหวัดกำแพงเพชร วิทยาลัยสารพัดช่างกำแพงเพชร และสำนักงานปศุสัตว์จังหวัด เหลือหนองปลิงให้เห็นเพียงเล็กน้อย ในบริเวณหน้าวัดราชพฤกษ์ศรัทธารามเท่านั้น

อาณาเขต

ตำบลหนองปลิง ตั้งอยู่ทางทิศเหนือจากอำเภอเมืองกำแพงเพชร ไปตามถนนกำแพงเพชร - สุโขทัย  ระยะทาง  5  กิโลเมตรและมีอาณาเขตดังนี้

ทิศเหนือ  ติดต่อตำบลลานดอกไม้  อำเภอเมืองกำแพงเพชร  จังหวัดกำแพงเพชร  โดยมีแนวเขตเริ่มต้นกึ่งกลางแม่น้ำปิง   บริเวณพิกัด   NU   509310  ไปทางทิศตะวันออกผ่านถนนสายกำแพงเพชร-ท่าไม้แดง  บริเวณพิกัด NU 518318  ผ่านบึงน้อยไปสิ้นสุดที่บ้านคลองห้วยทราย  บริเวณพิกัด  NU 542397  รวมระยะทางทิศเหนือประมาณ  11  กิโลเมตร

ทิศตะวันออก  ติดต่อตำบลพรานกระต่าย  ตำบลถ้ำกระต่ายทอง  อำเภอพรานกระต่าย  จังหวัดกำแพงเพชร  โดยมีแนวเขตเริ่มต้นจากบ้านคลองห้วยทรายบริเวณพิกัด NU 542397  ไปทางทิศใต้ตามแนวบ้านคลองห้วยทรายและทางสาธารณะผ่านถนนสายกำแพงเพชร-พรานกระต่าย บริเวณพิกัด NU 571357 สิ้นสุดที่คลองชลประทานท่อทองแดง 1 R บริเวณพิกัด  NU 639312 ไปทางทิศตะวันออกประมาณ  13  กิโลเมตร

ทิศใต้  ติดต่อตำบลสระแก้ว    เทศบาลเมืองกำแพงเพชร  ตำบลในเมือง  อำเภอเมืองกำแพงเพชร  โดยมีแนวเขตเริ่มต้นจากคลองชลประทาน ท่อทองแดง 1 R บริเวณ NU 639312 ไปทางทิศทิศตะวันตกแนวคลองชลประทานท่อทองแดง 1 R ผ่านหลัก  เขตที่ 3 บริเวณพิกัด  NU 536245 และหลักเขตที่  2 บริเวณพิกัด NU 532244 ของเทศบาลเมืองกำแพงเพชร  ไปสิ้นสุดที่กึ่งกลางแม่น้ำปิงบริเวณพิกัด NU 532243  อยู่ระหว่างหลักเขตที่ 1 หลักเขตที่ 2 ของเทศบาลเมืองกำแพงเพชรรวมระยะทางด้านใต้ประมาณ  14  กิโลเมตร

ทิศตะวันตก  ติดต่อตำบลทรงธรรม อำเภอเมืองกำแพงเพชร  จังหวัดกำแพงเพชร  โดยมีแนวเขตเริ่มต้นจากกึ่งกลางแม่น้ำปิง ซึ่งอยู่ระหว่างหลักเขตที่ 1กับหลักเขตที่ 2 ของเทศบาลเมืองกำแพงเพชร  บริเวณพิกัด NU 532043  ไปทางทิศ ตามลำน้ำปิง  สิ้นสุดที่กึ่งกลางแม่น้ำปิง บริเวณพิกัด NU 509301รวมระยะทางด้านทิศตะวันตกประมาณ 7.5 กิโลเมตร

สภาพชุมชน

ตำบลหนองปลิง  มีแบ่งเขตการปกครองมีจำนวน  11  หมู่บ้าน   ได้แก่

หมู่ที่	ชื่อหมู่บ้าน	ชื่อผู้ใหญ่บ้าน
1	บ้านท่อทองแดง	นางสุรีพร          กล่อมยัง
2	บ้านหนองปลิง	นายสุรพงษ์         พรมมาตร์
3	บ้านคลองบางทวน	นางวันเพ็ญ       ภู่พงษ์
4	บ้านเกาะสะบ้า	นายปทุม           ป้อมปราการ
5	บ้านน้ำดิบ	นายพนม           เหล่ากอปิกิจ
6	บ้านบ่อสามแสน	นางมาลัย         ใจแสน
7	บ้านศรีโยธิน	นายสมศักดิ์      ศรีมณฑา
8	บ้านนาเหนือ	นายประเสริฐ    ป้อมปราการ
9	บ้านคลองห้วยทราย	นายแคล้ว          จันทร์แดง
10	บ้านนาขวัญ	นายสนวน         ถาวร
11	บ้านบ่อสามแสนเหนือ	นายเอกพล        ลีจ้อย

จำนวนหลังคาเรือน 2,571 หลังคาเรือน

จำนวนประชากร 8,551 คน

จำนวนเด็กแรกเกิด ถึง 6 ปี 552 คน

จำนวนสตรีตั้งครรภ์ 33 คน

จำนวนสตรีอายุ 35 ปี ขึ้นไป 1,994 คน

จำนวนผู้สูงอายุ 739 คน

ประเพณีและวัฒนธรรม

          ประเพณีที่สำคัญของตำบลหนองปลิงที่ปฏิบัติสืบต่อกันมาทุก ๆ ปี  มีดังนี้

1.    ประเพณีสงกรานต์

ประเพณีสงกรานต์จะอยู่ในช่วงวันที่  13-17  เมษายนของทุกปี  ในหมู่บ้านจะมีการทำบุญตักบาตรเลี้ยงพระที่วัดประจำหมู่บ้าน  อาหารคาวมักจะเป็นขนมจีน  ส่วนอาหารหวานก็คือกะละแมและข้าวเหนียวแดง    ระหว่างเทศกาลสงกรานต์จะการเล่นสาดน้ำกัน    มีการปล่อยนกปล่อยปลาและก่อพระเจดีย์ทรายในวัด  วันสุดท้ายหลังจากพระฉันภัตราหารเสร็จแล้วก็มีการฟังเทศน์  บังสุกุลกระดูกบรรพบุรุษ  จากนั้นมีการกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ลวงลับตลอดจนสัตว์ทั้งหลายเสร็จแล้วมีการสรงน้ำพระ  แห่พระ  ชักพระ   รดน้ำผู้ใหญ่    ประเพณีปักธงหรือชักธงซึ่งตรงกับวันวันที่  16   เมษายนของทุกปี   ชาวบ้านจะใช้ไม้ไผ่ประดับด้วยผ้าสีต่าง ๆ  และตรงผ้านั้นจะมีเครื่องอุปโภคบริโภคห้อยแขวนไว้อย่างสวยงามแต่ละบ้านจะนำธงนี้ไปปักลงในกองทรายที่เตรียมไว้ เมื่อเสร็จพิธีก็จะถวายวัดต่อไปวันรุ่งขึ้นมีการทำบุญฉลอง

เมื่อถึงเทศกาลสงกรานต์แต่ละปี  หนุ่มสาวจะต้องเตรียมเสื้อผ้าเครื่องแต่งตัวกันอย่างดีเพื่อจะได้ประกวดประชันกันในวันสงกรานต์มีการทำบุญร่วมกันและมีการละเล่นระหว่างหนุ่มสาวและสมาชิกอื่นซึ่งล้วนแต่ก่อให้เกิดความสามัคคี  รักใคร่  กลมเกลียวกัน  ดังนั้นประเพณีสงกรานต์จึงเป็นประเพณีที่คงอยู่สืบไป

2.    ประเพณีงานสารทไทย

เมื่อถึงวันแรม  15 ค่ำ เดือน  10  ของทุกปี  จะมีพิธีทำบุญเมื่อใกล้ถึงวันสารท  ชาวบ้านจะกวนขนมที่เรียกว่า“กระยาสารท” แปลว่า  อาหารที่ทำในฤดูสารทจะประกอบไปด้วย  ข้าวเม่า  ข้าวตอก  ถั่ว  งา  มะพร้าว  กวนกับน้ำตาลให้เหนียว ซึ่งเข้าใจว่าจะเอาแบบอย่างมาจากข้าวมธุปายาส  ซึ่งใช้ข้าว  น้ำตาล  น้ำนม ผสมกัน  เมื่อถึงวันสารทชาวบ้านจะนำกระยาสารทไปตักบาตรด้วย  ส่วนที่เหลือจะนำไปแจกจ่ายให้กับเพื่อนบ้าน

3.    ประเพณีแห่ข้าวพันก้อน.

เป็นประเพณีพื้นบ้านที่ค่อนข้างจะแปลกมาก  ซึ่งจะทำกันในช่วงหลังวันออกพรรษา  คือ  วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปี ก่อนวันที่จะมีพิธีแห่ข้าวพันก้อน  ชาวบ้านจะเตรียมวัสดุอุปกรณ์  คือ  ท่อนไม้ไผ่และกะลามะพร้าวโดยนำไม้ไผ่มาผ่าทำเป็นแฉก ๆ  เอาไม้ขัดข้างในแล้วเอากะลามะพร้าววางทับไว้ข้าง ๆในไม้ไผ่  นำไปปักรอบศาลาหลวงพ่อพระนอน  วัดบ่อสามแสน  ทั้ง 8 ทิศ  พอถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน  11 ในตอนเช้ามืด ประมาณ 05.00 น.  ชาวบ้านจะนำข้าวสุกใช้ข้าวตรงปากหม้อปั้นเป็นกลม ๆ จำนวนมาก ๆ  นำไปแห่รอบศาลาพร้อมกับเครื่องแห่  3 รอบ แล้วนำข้าวปั้นนั้นใส่กะลามะพร้าวภายในไม้ไผ่ที่ปักรอบศาลา

4.    ประเพณีการจัดงานประจำปีไหว้พระนอนของวัดบ่อสามแสน

ประเพณีไหว้พระนอนจะจัดขึ้นประมาณเดือน มีนาคมของทุกปี ประมาณ 3 วัน3 คืนและในงานนี้จะมีการจำหน่ายดอกไม้  ธูปเทียน เพื่อให้ประชาชนทั่วไปที่ไปเที่ยวได้กราบไหว้บูชาพระนอน พระนอนนี้มีขนาดที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดกำแพงเพชร และมีมหรสพต่าง ๆ เช่น ลิเก ภาพยนตร์ แคนวงและหมอลำซิ่ง

เป็นต้น

5.    ประเพณีทำบุญข้าว

เนื่องจากประชาชนส่วนหนึ่งของตำบลหนองปลิง  มีอาชีพทำนา  ดังนั้นจึงเกิดประเพณีทำขวัญข้าวขึ้นนับเป็นเวลานานมาแล้ว  จากลักษณะของประเพณีนี้  คือจะทำพิธีเรียกขวัญข้าวก่อน  เมื่อในทุ่งนามีข้าวแก่เต็มทีแล้ว จะเกี่ยวข้าวเพียง 7 ต้นก่อน และอัญเชิญหรือเรียกขวัญมาแขวนไว้ที่หน้าบ้านประมาณ  2-3  วัน หลังจากนั้นก็เก็บเกี่ยวและนวดจนหมดทุ่งนาของตนเองแล้วนำไปใส่ยุ้งข้าวไว้  และทำขวัญข้าวอีกครั้งตรงข้างยุ้งข้าว   พิธีจะเริ่มตั้งแต่เช้าเวลาใดก็ได้เพียงแต่จะต้องเสร็จก่อน 11. 00  น.ในการทำพิธีจะต้องตั้งขันข้าว   ในขันข้าวนั้นจะมีดอกไม้ธูปเทียนลักษณะขัน  5  มีขนมต้มแดง-ขาว  เผือก  มัน ไก่นึ่ง  1  ตัว  เหล้า 1  ขวด  ค่ายกครู  22 บาท  ทำพิธีตรงข้าง ๆ  ยุ้งข้าว  โดยมีผู้อาวุโสเป็นผู้นำในการประกอบพิธี  ขั้นตอนแรกจะต้องตั้งนะโม 3  จบ  และท่องบทเรียกขวัญข้าว  เมื่อเรียกขวัญข้าวเสร็จแล้ว  นำน้ำมนต์ที่เตรียมไว้พรมในยุ้งข้าวเพื่อความเป็นสิริมงคล  วัฒนธรรมประเพณีของท้องถิ่นคนบางกลุ่มยังได้ปฏิบัติอยู่และสืบสานวัฒนธรรมประเพณีที่บรรพบุรุษได้กระทำมาเพื่อเป็นขวัญและกำลังใจในการประกอบอาชีพ  เช่น  การทำขวัญข้าว  สิ่งเหล่านี้ลูกหลานในท้องถิ่นควรอนุรักษ์สืบสานต่อไป